Theo tiêu chuẩn IEC 60947-2, MCCB Cat.A là loại không có khả năng trì hoãn (delay) trong bảo vệ ngắn mạch, do đó không hỗ trợ phối hợp chọn lọc theo thời gian.
Khi cả MCCB tổng và MCCB nhánh đều là Cat.A, việc đạt được chọn lọc bảo vệ (selectivity) trong sự cố ngắn mạch sẽ rất hạn chế, do cả hai thiết bị đều tác động gần như đồng thời. Tuy nhiên, nếu hiểu đúng bản chất, vẫn có thể tối ưu ở mức tương đối.
Bản chất của MCCB Cat.A khi xảy ra ngắn mạch
- Không có chức năng short-time delay (trễ ngắn mạch)
- Khi có sự cố → cắt tức thời (instantaneous trip)
- Thường là không thiết kế để chịu dòng ngắn mạch trong thời gian ngắn (Icw).
Hệ quả:
- MCCB tổng và nhánh đều tác động ngay lập tức
- Không có cơ chế “nhường nhau” theo thời gian.
Vấn đề khi phối hợp Cat.A – Cat.A
Khi xảy ra ngắn mạch tại tải MCCB sẽ:
- Cùng phát hiện dòng sự cố
- Cùng kích hoạt bảo vệ ngắn mạch (cắt nhanh).
Hệ quả:
- Mất chọn lọc (non-selective)
- MCCB tổng có thể cắt đồng thời hoặc cắt trước MCCB nhánh
- Gây mất điện diện rộng, không chỉ riêng nhánh bị lỗi.
Các phương pháp cải thiện (trong trường hợp vẫn dùng Cat.A)
Trường hợp MCCB tổng và nhánh đều là Cat.A, muốn đạt được chọn lọc bảo vệ trong sự cố ngắn mạch, có thể áp dụng một số phương pháp sau.
Phối hợp theo dòng (Current selectivity)
Điều chỉnh (nếu có thể) dòng cắt tức thời Ii của MCCB tổng cao hơn đáng kể MCCB nhánh để cho nhánh cắt trước với các sự cố nhỏ hơn
Phối hợp theo đường đặc tính (curve) cắt từ
Cần tham khảo curve đặc tính từ nhà sản xuất sao cho:
- MCCB nhánh có đường đặc tính cắt I²t thấp hơn
- MCCB tổng có đường đặc tính cắt I²t lớn hơn.
Phối hợp theo cấp dòng
Đây là phương pháp mặc định MCCB tổng có dòng định mức lớn hơn so với nhánh nên Ii của MCCB tổng lớn hơn Ii của nhánh, do đó MCCB cắt từ nhạy hơn. Nên chọn MCCB tổng và nhánh cùng hãng để đảm bảo đã được tối ưu sẵn về đặc tính phối hợp.
Như vậy, khi MCCB tổng và nhánh đều là Cat.A – Cat.A, chỉ có thể đạt được chọn lọc ngắn mạch ở mức tương đối, không thể đạt chọn lọc hoàn toàn. Cả hai thiết bị đều cắt tức thời và không có cơ chế trì hoãn để phối hợp với nhau.
