Khi nhu cầu sử dụng điện trong các khu vực nội đô ngày càng tăng, việc lắp đặt dày đặc các trạm biến áp có thể gây mất mỹ quan đô thị và tốn diện tích lắp đặt. Trạm biến áp 1 cột ra đời là để giải quyết các mặt hạn chế của các trạm điện truyền thống mà vẫn đảm bảo chức năng cơ bản. Để tìm hiểu về trạm biến áp loại này, mời bạn theo dõi bài viết sau.
Trạm biến áp 1 cột là gì?
Trạm biến áp 1 cột (hay còn được gọi là trạm biến áp 1 cột compact, trạm biến áp hợp bộ kiểu đứng) là loại trạm điện bố trí máy biến áp trên một trụ thép đơn hoặc trụ bê tông ly tâm, cách ly hoàn toàn với mặt đất. Các bộ phận khác sẽ được làm từ tôn tráng kẽm dày 2mm, sơn tĩnh điện bên ngoài. Riêng phần trụ thép sử dụng chất liệu thép mạ kẽm hoặc sơn tĩnh điện với cấu tạo gồm: bệ đỡ máy biến áp, thân trụ và chân đế trụ. Toàn bộ hệ thống dây dẫn, tủ điện được tinh giản và đặt bên trong trụ, đảm bảo yếu tố an toàn và thẩm mỹ.
Trạm biến áp 1 cột đa phần được lắp đặt ngoài trời, phù hợp với lưới điện truyền tải và phân phối từ 6 - 35kV, công suất máy biến áp đến 630kVA. Nhờ thiết kế nhỏ gọn, hiện đại, trạm biến áp loại này đang dần thay thế trạm biến áp giàn tại các khu dân cư, tòa nhà cao tầng, trung tâm thương mại, nhà máy - xí nghiệp có công suất vừa và nhỏ để thay đổi điện áp của dòng điện xoay chiều xuống ngưỡng phù hợp với các khu vực tiêu thụ điện.
Cấu tạo trạm biến áp một cột
Trạm biến áp 1 cột được cấu thành từ 4 thành phần chính là vỏ trạm, khoang trung thế, khoang máy biến áp và khoang tủ điện hạ thế.
Vỏ trạm
Vỏ trụ trạm 1 cột vừa có tác dụng bảo vệ các thiết bị bên trong trụ, vừa là khung đỡ cho máy biến áp bên trên.
Phần vỏ trụ này thường làm từ thép tấm mạ kẽm nhúng nóng, độ dày 2-5mm, sơn tĩnh điện 2 mặt với kích thước tiêu chuẩn là W1400 - H2530 - D1240mm. Trụ đỡ bên trong là dạng khung thép hoặc bê tông ly tâm.
Khoang trung thế
Khoang trung thế của trạm biến áp một cột có thiết kế tương tự tủ RMU với các thiết bị chính gồm: máy cắt trung thế, cầu chì trung thế và cầu dao phụ tải.
Khoang máy biến áp
Nếu như máy biến áp trong trạm biến áp kios được đặt bên trong trạm thì tại trạm hợp bộ 1 cột, máy biến áp được đặt phía trên trụ có mái che và giá đỡ để hạn chế tác động của yếu tố môi trường.
Máy biến áp tại trạm điện loại này có thể là loại 1 pha, 3 pha hoặc amorphous, dây đấu kiểu Yzn hoặc Dyn, công suất máy biến áp từ 160 - 630kVA, điện áp thứ cấp 220/440V.
Khoang tủ tổng hạ thế
Đây là khoang chứa các thiết bị đóng cắt, bảo vệ, đo lường cho máy biến áp theo tiêu chuẩn IEC 60947-2. Thiết bị đóng ngắt chính có thể là ACB hoặc MCCB tùy vào nhu cầu sử dụng.
Cùng với đó, trạm biến áp 1 cột có một số thông số kỹ thuật điển hình như sau:
- Công suất định mức: Lên đến 630kVA
- Điện áp định mức: 40kV
- Điện áp cách điện định mức: 40kV
- Tần số: 50Hz
- Cấp bảo vệ khoang trung thế/ hạ thế: IP4X, IP5X
- Cấp bảo vệ khoang máy biến áp: IP4X
- Tiêu chuẩn chất lượng: IEC 61439, IEC 61330, IEC 60076, IEC 60947-2
- Tiêu chuẩn hoàn thiện: RAL-7035.
Ưu, nhược điểm của trạm biến áp 1 cột
Thực tế, trạm biến áp 1 cột mới được chế tạo và đưa vào sản xuất từ năm 2014 đến nay, tuy nhiên, loại trạm điện này có khả năng thay thế dạng trạm biến áp giàn nhờ sở hữu loạt ưu điểm vượt trội như:
- Tiết kiệm không gian, chi phí: Trạm biến áp 1 cột có giá thành không quá cao, yêu cầu bảo trì không quá khắt khe. Đặc biệt là dạng trạm điện này không tốn diện tích lắp đặt nên thích hợp với cả khu vực nhỏ hẹp, mật độ dân cư cao.
- Phù hợp với nhiều ứng dụng: Trạm biến áp 1 cột có công suất nhỏ nên được sử dụng rộng rãi trong các mạng lưới công suất nhỏ và vừa từ 31.5 - 630kVA.
- Tính thẩm mỹ cao: Trạm biến áp hợp bộ kiểu đứng được thiết kế theo tiêu chuẩn công nghiệp, tinh giản nhiều chi tiết nên không ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị.
Tuy nhiên, trạm biến áp loại này cần được bảo trì thường xuyên để tối ưu về mặt công suất cho máy biến áp. Ngoài ra, với các ứng dụng yêu cầu cần nâng cấp, mở rộng công suất của trạm biến áp, trạm điện dạng 1 cột sẽ không phải lựa chọn tối ưu.
Ứng dụng của trạm biến áp 1 cột
Nhờ thiết kế nhỏ gọn, có tính thẩm mỹ, đáp ứng được nhu cầu chuyển đổi điện áp của dòng điện xoay chiều, trạm biến áp 1 cột là lựa chọn tối ưu cho những khu vực có không gian hạn chế, mật độ dân cư đông đúc như khu dân cư, khu đô thị mới, tòa nhà cao ốc, bệnh viện, trung tâm thương mại…
Ngoài ra, trạm điện này cũng được dùng để cấp điện cho các xí nghiệp, nhà máy, nhà xưởng quy mô vừa và nhỏ hoặc trạm sạc xe điện quy mô vừa.
Câu hỏi thường gặp về trạm biến áp một cột
Câu hỏi 1: Tại sao trạm biến áp 1 cột được sử dụng phổ biến trong các khu dân cư?
Trả lời: Trạm biến áp 1 cột có thiết kế nhỏ gọn, tốn ít diện tích lắp đặt, chi phí thi công/vận hành không quá cao, hơn nữa công suất lại phù hợp với mục đích sinh hoạt. Vì vậy, đây là lựa chọn hàng đầu của các khu dân cư đông đúc.
Câu hỏi 2: Cách bảo quản và vận chuyển trạm biến áp 1 cột như thế nào?
Trả lời: Đối với các trạm biến áp chưa đi vào sử dụng, cần được bảo quản ở khu vực khô ráo, có mái che. Các trạm không được đặt quá gần để tránh bị hư hỏng bộ phận tản nhiệt và các thiết bị khác.
Trong quá trình vận chuyển, tuyệt đối không được để nghiêng máy phát điện. Cần có biện pháp chằng chéo chắc chắn để máy không bị xê dịch nhưng không được thắt buộc dây vào cánh tản nhiệt hay sứ cách điện.
Các kiến thức khác liên quan đến trạm biến áp, bạn có thể tìm hiểu tại: https://etinco.vn/tin-tuc/kien-thuc/kien-thuc-tram-bien-ap/
