Tủ công tơ điện là cơ sở để các đơn vị Điện lực thống kê lượng điện tiêu thụ theo từng thời điểm nhất định cho các công trình sử dụng điện, đồng thời cũng là căn cứ để người sử dụng quản lý và điều chỉnh hóa đơn tiền điện hàng tháng. Trong bài viết này, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu về thông số kỹ thuật, cấu tạo và ưu điểm của loại tủ điện này.
Khái niệm tủ công tơ điện
Tủ công tơ điện (còn được gọi là tủ điện công tơ, tủ đo đếm điện năng) được dùng phổ biến trong mạng điện hạ thế với mục đích kiểm soát giá trị điện của hộ gia đình, doanh nghiệp, cơ quan nhà nước, cơ sở sản xuất.
Tủ điện này có khả năng đo lường điện năng kỹ thuật hoặc đo đếm điện năng thương mại và lưu trữ thông tin từ đồng hồ công tơ để làm cơ sở cho việc tính toán hóa đơn tiền điện một cách chính xác. Ngoài ra, tủ điện công tơ cũng được sử dụng để phân tách nguồn điện cho từng phòng, từng khu vực, từng thiết bị. Đây là giải pháp tối ưu chi phí sử dụng điện và minh bạch thông tin trong các tòa nhà có nhiều người thuê, trọ.
Tủ công tơ điện được trang bị cảm biến điện tử, cho phép đo lường lượng điện tiêu thụ chính xác theo từng giờ, từng ngày và từng tháng. Thông thường, tủ công tơ được lắp đặt tại các phòng kỹ thuật của trạm biến áp, các tầng trong tòa nhà hay các cụm thiết bị trong nhà máy, xưởng sản xuất, khu đô thị…
Chức năng chính của tủ công tơ điện
Tủ công tơ điện đảm nhận 4 chức năng chính gồm:
- Đo lường chính xác: Tủ công tơ điện là phương tiện quan trọng để đơn vị Điện lực đo lường lượng điện tiêu thụ (kWh) một cách chi tiết theo giờ, ngày, tháng của từng hộ gia đình, doanh nghiệp, cơ quan.
- Cơ sở tính tiền điện: Lượng điện tiêu thụ được ghi nhận bởi tủ công tơ chính là cơ sở để ngành điện lực lập hóa đơn tiền điện hàng tháng.
- Giám sát, quản lý: Dựa vào số liệu được cung cấp bởi tủ công tơ điện (lượng điện tiêu thụ và chi phí hóa đơn tiền điện), các hộ gia đình có thể điều chỉnh việc sử dụng các thiết bị điện để tiết kiệm chi phí. Đối với các chủ đầu tư dịch vụ thuê trọ, tủ công tơ giúp quản lý, phân tách chi phí tiền điện cho từng phòng một cách chính xác và chi tiết. Riêng trong ứng dụng công nghiệp, tủ điện này còn có chức năng truyền thông tin và dữ liệu đến trung tâm điều khiển.
- Bảo vệ các công tơ con: Bên trong tủ điện công tơ thường chứa nhiều công tơ con. Phần vỏ tủ này đóng vai trò bảo vệ các công tơ nhỏ trước tác động từ môi trường hoặc va đập cơ học.
Thông số kỹ thuật đặc trưng của tủ điện công tơ
Tủ công tơ điện tại Việt Nam được sản xuất theo các tiêu chuẩn nghiêm ngặt gồm IEC 60439-1:2004, ISO 9001-2008, trong đó có các thông số kỹ thuật đặc trưng dưới đây:
- Điện áp: 220 - 230 VAC / 380 - 440 VAC
- Dòng điện: Đến 1000A
- Dòng cắt: 6 ~ 50kA
- Tần số: 50/60Hz
- Vật liệu: Tôn tấm nhập khẩu đảm bảo tiêu chuẩn công nghiệp hoặc composite
- Cấp bảo vệ: IP43 / IP55
- Cấp chính xác: Class 0.5, Class 1.0, Class 2.0….
- Độ tăng nhiệt tối đa: 50°C
- Kích thước: Cao 450 – 2000mm, Rộng 400 – 1000mm, Sâu 200 – 800mm
- Tiêu chuẩn: IEC 60439-1, IEC 60529.
Tủ công tơ điện có cấu tạo như thế nào?
Tủ công tơ điện có cấu tạo khá đơn giản với 2 thành phần chính là vỏ tủ điện và các thiết bị bên trong.
Vỏ tủ thường làm bằng composite, thép tấm CT3 sơn tĩnh điện dày từ 1-2mm hoặc có thể lựa chọn tôn, inox SUS 201, SUS 304 được cắt gọn bằng CNC tiêu chuẩn của Nhật Bản để vừa đảm bảo tính thẩm mỹ, vừa duy trì được độ bền, độ an toàn khi hoạt động trong nhà hoặc ngoài trời. Với thiết kế dạng 1 cánh hoặc 2 cánh, tủ điện công tơ có kích thước phổ biến gồm: Cao 450 - 2000mm, rộng 400 - 1000mm và sâu từ 200 - 800mm. Loại tủ này có thể đặt đứng, gắn trên tường hoặc trên cột thẳng đứng tùy theo yêu cầu và vị trí lắp đặt.
Công tơ điện là thiết bị quan trọng nhất trong tủ điện công tơ. Tùy vào đặc điểm của hệ thống mà tủ công tơ sử dụng công tơ 1 pha hoặc 3 pha. Về số lượng, tủ điện này có thể chứa từ 1 - 30 công tơ, trong đó số lượng công tơ thường chẵn.
Ngoài ra, các thiết bị khác có trong tủ công tơ gồm:
- Thiết bị đóng cắt: MCB/MCCB 1 pha hoặc 3 pha.
- Biến dòng thứ cấp 1A hoặc 5A (theo công suất tải).
- Các linh kiện: Thanh cái, đèn báo pha, đồng hồ đo điện áp, module truyền thông…
- Phụ kiện tủ: Khóa, bản lề công nghiệp.
Cách phân loại tủ công tơ điện
Có nhiều cách phân loại tủ công tơ điện nhưng chủ yếu dựa vào đặc điểm, tính chất của công tơ lắp trong tủ điện.
Theo phụ tải
- Phụ tải 1 pha: Thường có công suất nhỏ, phù hợp sử dụng công tơ 1 pha trực tiếp 3/9A, 5/20A, 10/40A, 20/80A, 40/120A,…
- Phụ tải 3 pha công suất lớn: Với Iđm > 100A, có thể dùng công tơ gián tiếp kết hợp biến dòng thứ cấp 1A hoặc 5A.
- Phụ tải 3 pha công suất nhỏ: Với Iđm < 100A, sử dụng công tơ 3 pha trực tiếp 10/20A, 10/40A, 20/40A, 30/60A, 50/100A,...
Theo cơ cấu đo
- Công tơ cơ: Dùng cảm ứng điện từ để làm quay đĩa nhôm, kéo theo bộ bánh răng quay để hiển thị số trên mặt số cơ học. Loại công tơ này có ưu điểm bền bỉ, giá rẻ và hoạt động tốt trong môi trường khắc nghiệt nhưng độ chính xác không cao.
- Công tơ điện tử: Sử dụng cảm biến, vi xử lý để đo đếm, tính toán và hiển thị lượng điện tiêu thụ trực tiếp trên màn hình LCD. Ưu điểm của công tơ điện tử là độ chính xác cao hơn, việc đọc chỉ số điện nhanh hơn thông qua kết nối không dây có sẵn đi kèm nhưng giá thành khá đắt và nhạy cảm với môi trường.
Theo số lượng công tơ
- Tủ công tơ đơn: Chỉ chứa một công tơ, phổ biến trong các hộ gia đình, văn phòng nhỏ.
- Tủ công tơ nhiều ngăn: Tủ 2-4 công tơ dùng cho căn hộ, nhà trọ, hộ gia đình tách hộ khẩu. Trong khi tủ 6-10 công tơ phù hợp với tòa nhà nhiều tầng, văn phòng nhiều phòng, nhà máy, xí nghiệp…
Theo vị trí lắp đặt:
- Tủ công tơ trong nhà: Phù hợp lắp đặt trong nhà hoặc khu vực có mái che.
- Tủ công tơ ngoài trời: Kích thước lớn, cấp bảo vệ (IP) cao, chống được bụi và nước xâm nhập từ nhiều phía.
Ưu điểm của tủ công tơ điện
- Đo đếm chính xác lượng điện tiêu thụ: Hoạt động dựa trên nguyên lý cảm ứng điện từ hoặc điện tử, tủ điện công tơ cho khả năng đo đếm chính xác lượng điện năng đã tiêu thụ của hộ gia đình, cơ sở sản xuất, văn phòng, từ đó người sử dụng có thể quản lý và điều chỉnh việc sử dụng điện một cách hợp lý và tiết kiệm.
- Tối ưu việc quản lý hóa đơn tiền điện: Bằng cách theo dõi lượng điện trên công tơ, người dùng có thể tính toán chi phí hóa đơn tiền điện hàng tháng, qua đó chủ động trong việc quản lý tài chính.
- Dễ dàng sử dụng: Tủ điện công tơ có thiết kế đơn giản, dễ lắp đặt, vận hành và cũng dễ sử dụng với cả người không chuyên. Ví dụ, các hộ gia đình hoàn toàn có thể đọc được lượng điện tiêu thụ hiển thị trên bề mặt các công tơ.
- Độ bền cao: Nếu được sử dụng đúng cách, tủ điện công tơ có thể duy trì tuổi thọ đến vài chục năm.
- Tính thẩm mỹ cao: Tủ điện công tơ ngày nay được thiết kế với nhiều mẫu mã, kiểu dáng hiện đại, phù hợp với kiến trúc công trình.
Ứng dụng của tủ điện công tơ
Tủ điện công tơ thường được bố trí ngay sau tủ điện tổng MSB hoặc sau tủ phân phối nhánh MDB, DB và trước các tải tiêu thụ để đo đếm, giám sát lượng điện năng tiêu thụ tại các công trình, khu vực. Một số tủ điện công tơ dùng cho các ứng dụng công nghiệp còn có thể truyền dữ liệu đến thiết bị điều khiển từ xa.
Loại tủ điện này được lắp đặt rộng rãi từ hộ gia đình, căn hộ, văn phòng, tòa nhà cao tầng, trung tâm thương mại đến các xí nghiệp, nhà máy, cơ sở sản xuất… để kiểm soát và tối ưu hóa việc sử dụng điện.
Câu hỏi thường gặp về tủ công tơ điện
Câu hỏi 1: Tại sao phải sử dụng tủ công tơ điện?
Trả lời: Tủ công tơ điện cho người sử dụng biết chính xác lượng điện năng tiêu thụ và chi phí hóa đơn tiền điện hàng tháng, từ đó có biện pháp quản lý và điều chỉnh lượng điện sử dụng để tiết kiệm.
Câu hỏi 2: Tủ điện công tơ được sử dụng ở đâu?
Trả lời: Hầu hết các công trình có thiết bị sử dụng điện như nhà ở, văn phòng, nhà máy, nhà xưởng đều cần tủ công điện để đo đếm và giám sát điện năng tiêu thụ.
Tủ công tơ điện là thiết bị quan trọng để người sử dụng kiểm soát hóa đơn tiền điện hàng tháng. Tuy nhiên, việc lắp đặt, thay thế, di chuyển hay tách công tơ con khi tách hộ khẩu cần tuân thủ các quy định của cơ quan Điện lực. Ngoài ra, cần định kỳ bảo trì, bảo dưỡng tủ công tơ để đảm bảo tuổi thọ tối ưu của loại tủ này.
Để tìm hiểu về các loại tủ điện khác, bạn vui lòng truy cập: https://etinco.vn/tin-tuc/kien-thuc/kien-thuc-tu-dien/
